Mooiste bezienswaardigheden in Zamora - Wat te doen in Zamora?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Zamora

Zamora is een klein stadje aan de Duero in het westen van Castilië-León. In en om de oude stad staan ruim twintig romaanse kerken, meer dan in welke andere Europese stad, met de kathedraal en haar geschubde koepel als bekendste. Daaromheen liggen een gerestaureerd kasteel, een middeleeuwse brug over de Duero en oude watermolens aan de oever. Toeristen zie je er weinig, en dat maakt een wandeling door de oude stad een stuk prettiger.

Inleiding tot Zamora

Zamora ligt in het westen van de regio Castilië-León, op ongeveer 650 meter hoogte op de Castiliaanse hoogvlakte, aan de noordoever van de Duero. De stad telt zo’n zestigduizend inwoners en is daarmee een van de kleinere provinciehoofdsteden van Spanje. De Portugese grens ligt op nog geen tachtig kilometer, en dat merk je aan de streekkeuken en aan het landschap, dat naar het westen toe steeds ruiger wordt.

De stad dankt haar faam aan de romaanse bouwkunst. In de twaalfde eeuw, haar bloeitijd, werd Zamora in korte tijd volgebouwd met parochiekerken van goudkleurige zandsteen. Loop je door de oude stad, dan kom je om de paar honderd meter een gaaf romaans portaal tegen.

De oude stad ligt op een langgerekte rots boven de Duero, is compact en makkelijk te belopen, en vrijwel overal heb je zicht op de rivier. De prijzen liggen laag, op de terrassen zitten vooral inwoners, en Salamanca en Valladolid haal je allebei binnen anderhalf uur.

Achtergrond en geschiedenis van Zamora

Zamora is ontstaan op een strategische plek: hier kon je de Duero oversteken, en de rots boven de rivier was makkelijk te verdedigen. Er woonden al Keltiberiërs en later Romeinen, maar het echte begin van de stad ligt in de vroege Middeleeuwen. In 893 liet Alfons III van Asturië de stad herbevolken met mozaraben uit Toledo en van muren voorzien, en daarna bouwden de koningen van León haar uit tot grensbastion tegen het islamitische zuiden. Die rol als frontstad bepaalde eeuwenlang haar lot: ze werd meermalen belegerd, verwoest en weer opgebouwd.

Het bekendste moment uit die geschiedenis is het beleg van 1072. Koning Sancho II van Castilië had zijn broers uitgeschakeld en wilde ook de stad van zijn zus doña Urraca inlijven. Zamora hield stand, en Sancho werd tijdens het beleg vermoord door Bellido Dolfos, een edelman uit de stad. Volgens de overlevering ontsnapte de moordenaar door een klein poortje in de stadsmuur, dat sindsdien het Portillo de la Traición heet. El Cid, op dat moment vazal van Sancho, was bij het beleg aanwezig.

Na de dood van Sancho brak juist de bloeitijd aan. In de twaalfde eeuw kreeg Zamora haar kathedraal, en verrezen in de wijken eromheen de parochiekerken die de stad nu haar gezicht geven. De stenen brug over de Duero kwam er in de twaalfde en dertiende eeuw, en aan de rivier draaiden de watermolens die het graan van de hoogvlakte maalden.

Daarna raakte Zamora op de achtergrond. De grens schoof naar het zuiden, de handel verplaatste zich en de stad bleef een rustige provincieplaats. In de twintigste eeuw trokken veel inwoners weg naar de grote steden. Die stilstand had één voordeel: er werd nauwelijks gesloopt, dus wat je vandaag ziet is grotendeels de middeleeuwse stad.

De top 10 bezienswaardigheden in Zamora

Kathedraal van Zamora

De kathedraal van Zamora staat op het hoogste punt van de oude stad, pal boven de Duero, en werd in ruim twintig jaar gebouwd, tussen 1151 en 1174. Dat korte bouwproces verklaart waarom ze zo’n eenheid vormt: bijna alles is romaans, zonder de gebruikelijke lappendeken van latere stijlen. De zandstenen muren zijn zwaar en sober, met het rijk versierde Puerta del Obispo als bekendste ingang.

De blikvanger is de cimborrio, de koepel boven de kruising, bedekt met stenen schubben en omringd door vier hoektorentjes. Het is een vorm die je eerder in Byzantium verwacht dan in Castilië, en die vermoedelijk via de pelgrims- en kruisvaartroutes in het Duero-dal terechtkwam; ook Salamanca en Toro kregen zo’n koepel. Binnen zijn het koorgestoelte en het smeedwerk de moeite waard, en in het aangrenzende Museo Catedralicio hangen de Vlaamse wandtapijten uit de vijftiende en zestiende eeuw.

Bezoekdetails: Dagelijks geopend, met beperkingen rond de erediensten. Entree voor kathedraal en museum met één kaartje. Reken op een uur tot anderhalf uur. Combineer met het kasteel ernaast.

Puente de Piedra

Waar al eeuwen werd overgestoken, kwam in de twaalfde eeuw een stenen brug over de Duero, die begin dertiende eeuw klaar was. Die middeleeuwse brug is het beeldmerk van Zamora. Van de spitse bogen zijn er vandaag vijftien over; verbouwingen in de twintigste eeuw kostten de brug een deel van haar bogen en de torens en tolpoort die de toegangen bewaakten.

Sinds 2013 is de brug alleen voor voetgangers, en de oversteek is een van de mooiste wandelingen van de stad. Vanaf het midden kijk je terug op de rots met de kathedraal, het kasteel en de stadsmuur erbovenop. Ga in de vroege avond, als de zon laag staat en de zandsteen goudgeel oplicht, of na zonsondergang, wanneer de monumenten uitgelicht worden en zich in het water spiegelen.

Bezoekdetails: Altijd vrij toegankelijk, gratis. Alleen voetgangers. Reken op twintig minuten heen en terug. Op zijn mooist rond zonsondergang; goed te combineren met de watermolens.

Castillo de Zamora

Op het uiterste punt van de rots, direct naast de kathedraal, staat het kasteel van Zamora. Het gaat terug op de burcht die Ferdinand I hier midden elfde eeuw liet bouwen, de vesting die de stad tijdens het beleg van 1072 hielp standhouden. Van dat oudste kasteel is weinig over; wat je nu ziet is later, met een zware donjon, dikke muren en een uitgehakte gracht die het bouwwerk van de rest van de rots scheidt.

Na een lange periode van verval is het kasteel gerestaureerd en in 2009 opengesteld. Je loopt over de weergangen, kijkt in de gracht en klimt naar de toren, en van bovenaf heb je het beste uitzicht van Zamora: de Duero die zich door de vlakte slingert, de stenen brug, de watermolens en de daken van de oude stad. Rond het kasteel ligt een park met bankjes en oude bomen.

Bezoekdetails: Dinsdag tot en met zondag geopend, met een pauze midden op de dag; op maandag gesloten. In de zomer is het kasteel ’s avonds langer open. Toegang is gratis, maar binnen twintig minuten voor sluitingstijd kom je er niet meer in. Reken op drie kwartier. Trek stevige schoenen aan voor de weergangen.

Aceñas de Olivares

Deze middeleeuwse watermolens staan pal aan de Duero, aan de voet van de rots onder de kathedraal. Ze worden al in 986 in de archieven genoemd en maalden eeuwenlang het graan van de omliggende hoogvlakte. De molens kwamen in kerkelijke handen, en het meel dat er werd gemaakt was een belangrijke bron van inkomsten.

Na jaren van verval zijn de gebouwen gerestaureerd en in 2008 heropend als bezoekerscentrum over de oude waterindustrie. Binnen zie je de maalstenen en het houten raderwerk en wordt uitgelegd hoe het water door de kanalen werd geleid om de stenen aan te drijven. Ook zonder binnen te gaan zijn de molens de moeite waard: ze liggen aan de wandelroute langs de rivier, met de brug in het verschiet.

Bezoekdetails: Het bezoekerscentrum is dinsdag tot en met zondag open, maandag gesloten, en gratis. Bij hoog water gaan de molens uit voorzorg dicht, dus check het even als de Duero hoog staat. Reken op een halfuur. Goed te combineren met de Puente de Piedra.

Iglesia de Santa María Magdalena

Aan de Rúa de los Francos, de oude hoofdstraat van de stad, staat de kerk die geldt als de mooiste van de romaanse kerken van Zamora. Ze dateert uit de late twaalfde eeuw en is klein van formaat, maar het beeldhouwwerk is van een niveau dat je in een parochiekerkje niet verwacht.

Het zuidportaal is het pronkstuk: een reeks archivolten vol bloemen, bladeren, dieren en menselijke figuren, zo fijn uitgehakt dat het bijna kantwerk lijkt. Binnen staat een grafmonument met een baldakijn op sierlijke zuilen, waarvan niemand precies weet wie er begraven ligt. Het interieur is verder sober en donker. Neem vooral de tijd voor het portaal.

Bezoekdetails: Geopend op wisselende tijden, meestal ’s ochtends en aan het eind van de middag; gesloten op maandag. Toegang doorgaans gratis. Reken op twintig minuten.

Iglesia de San Pedro y San Ildefonso

De Iglesia de San Pedro y San Ildefonso is na de kathedraal de belangrijkste kerk van Zamora. In de kerk liggen de relieken van Sint Ildefonsus, de zevende-eeuwse bisschop van Toledo, die volgens de overlevering rond het jaar 900 door mozarabische vluchtelingen uit Toledo naar Zamora werden gebracht om ze uit handen van de Moren te houden. Ze raakten daarna zoek en doken in 1260 bij verbouwingen weer op. Sindsdien is de kerk een bedevaartsplek.

Van buiten zie je een gedrongen romaans gebouw dat door de eeuwen heen flink is verbouwd, met een gotisch koor en een latere klokkentoren. Binnen vallen vooral de kapel met de relieken en het barokke altaarstuk op. De kerk ligt vlak bij de kathedraal aan een rustig plein, en in de Goede Week vertrekken hier processies.

Bezoekdetails: Geopend rond de erediensten en op gezette tijden overdag. Toegang gratis. Reken op twintig minuten. Op loopafstand van de kathedraal.

Museo de Semana Santa

De Semana Santa van Zamora hoort tot de plechtigste van Spanje en is sinds 1986 erkend als Fiesta de Interés Turístico Internacional. In 2015 was ze de eerste Goede Week van het land die tot beschermd cultureel erfgoed werd uitgeroepen, een Bien de Interés Cultural. Tijdens de Goede Week trekken zestien broederschappen door de straten, veel van hen diep in de nacht. Sommige processies gaan volledig in stilte, andere lopen op dof tromgeroffel of een treurmars, en samen zijn ze een stuk soberder en ingetogener dan die van het zuiden. Ben je er buiten die week, dan geeft dit museum een goed beeld van wat zich er afspeelt.

Het museum bewaart de pasos, de grote processiebeelden die op de schouders worden gedragen. Ze staan in een halfdonkere ruimte opgesteld, uitgelicht en dicht bij elkaar, wat de uitdrukking op de houten gezichten versterkt. Daarnaast zie je de gewaden, de kappen en de kruisen van de broederschappen, elk met hun eigen route en gebruiken.

Bezoekdetails: Geopend met entreekaart, doorgaans gesloten op maandag. Reken op drie kwartier. Vlak bij de Plaza Mayor.

Plaza Mayor en Iglesia de San Juan de Puerta Nueva

De Plaza Mayor is het centrale plein van Zamora, waar de oude stad op de rots overgaat in de nieuwere wijken. Het is geen groots, gearcadeerd plein zoals in Salamanca of Valladolid, maar een gemoedelijk stadsplein met het stadhuis aan de ene kant en terrassen langs de randen. Aan het eind van de middag is het er op zijn levendigst.

Aan het plein staat de Iglesia de San Juan de Puerta Nueva, opnieuw een romaanse kerk uit de twaalfde eeuw. Het opvallendst is het grote rozetvenster in de zuidgevel, met een fijn stenen traceerwerk dat aan een wiel doet denken. Op de weerhaan van de toren staat een figuurtje dat in de stad bekendstaat als El Pero Mato, een held uit de plaatselijke legenden. Vanaf de Plaza Mayor lopen de tapasstraten van Zamora.

Bezoekdetails: Plein altijd vrij toegankelijk. Kerk geopend op gezette tijden en rond de erediensten, toegang gratis. Reken op een halfuur, langer met een terraspauze.

Museo Baltasar Lobo

Beeldhouwer Baltasar Lobo werd in 1910 in de provincie Zamora geboren en week na de burgeroorlog uit naar Parijs, waar hij tot zijn dood in 1993 werkte. Hij maakte gladde, sterk vereenvoudigde beelden van vrouwen en moeders met kinderen, in brons en marmer, en bouwde in Frankrijk een naam op. In Spanje bleef hij lang onbekend; dit museum is aan hem gewijd.

Het museum is ondergebracht in het Casa de los Gigantes, bij het kasteel en de kathedraal, en toont een ruime selectie van zijn werk plus tekeningen en schetsen. De collectie is overzichtelijk, dus je bent er zo doorheen. Het pluspunt is de ligging: vanuit het museum en de tuin kijk je over de Duero en de vlakte erachter.

Bezoekdetails: Gratis toegang, dinsdag tot en met zondag, maandag gesloten. Reken op een halfuur. Goed te combineren met kathedraal en kasteel; het museum zit pal naast allebei.

De stadsmuur en het Portillo de la Traición

Zamora is nog altijd voor een groot deel omsloten door haar middeleeuwse stadsmuur, die vanaf de elfde eeuw in ringen werd aangelegd naarmate de stad groeide. Grote stukken staan overeind, vooral langs de rand van de rots boven de Duero, en er zijn nog verschillende poorten bewaard, zoals de Puerta de Doña Urraca en de Puerta del Obispo. Een wandeling langs de buitenkant van de muur is een van de mooiste rondjes van de stad.

Het bekendste onderdeel is het Portillo de la Traición, een klein poortje in de muur bij de kathedraal. De naam betekent verraderspoortje en verwijst naar 1072, toen Bellido Dolfos koning Sancho II bij het beleg van Zamora vermoordde en volgens de overlevering hierdoor de stad in vluchtte. Het is een onopvallend gat in de muur, maar het verhaal erachter, dat ook in de romances rond El Cid opduikt, kent iedere Spanjaard.

Bezoekdetails: Muur en poortje altijd vrij toegankelijk, gratis. Reken op drie kwartier voor een rondje langs de muur. Stevige schoenen zijn handig, want het pad is niet overal vlak.

Reistips voor Zamora

Beste tijd om Zamora te bezoeken

Mei, juni, september en oktober zijn de aangenaamste maanden, met milde dagen, koele avonden en rustige straten. Zamora ligt op zo’n 650 meter hoogte op de Castiliaanse hoogvlakte, dus het klimaat is droog en kent grote uitersten. De zomer is heet, met dagen die in juli en augustus regelmatig ruim boven de dertig graden uitkomen, al koelt het na zonsondergang dankzij de hoogte flink af. De winter is koud en grijs, met vorst in de nacht en vaak mist boven de Duero. In de Goede Week neemt de Semana Santa de stad over met stille nachtelijke processies. Indrukwekkend, maar de stad zit dan vol en de hotelprijzen schieten omhoog, dus reserveer maanden van tevoren.

Vervoersopties van en naar Zamora

Zamora is sinds de komst van de hogesnelheidslijn goed bereikbaar. Vanuit Madrid rijdt de trein in ongeveer anderhalf uur naar het station, dat een dikke twintig minuten lopen van de Plaza Mayor ligt, het laatste stuk omhoog naar de oude stad. Met bagage pak je er een taxi of de stadsbus. Zamora heeft zelf geen luchthaven; kom je uit Nederland, dan vlieg je op Madrid-Barajas en reis je met de trein verder. Met de bus rijdt ALSA vanuit Madrid, Salamanca, Valladolid en León, goedkoper maar langzamer. Met de huurauto doe je vanaf Madrid ongeveer tweeënhalf uur over de A-6 en A-11, en vanaf Salamanca nog geen uur. Een auto is vooral handig voor de Arribes del Duero of de wijnstreek Toro; in de stad zelf heb je er weinig aan. Parkeer buiten de oude stad, want de straatjes op de rots zijn smal en deels afgesloten.

Praktische tips

De oude stad is compact, maar ligt op een rots, dus reken op wat klimmen tussen de rivier en de kathedraal. Trek schoenen aan die tegen kasseien kunnen. De romaanse kerken hebben korte en wisselende openingstijden, vaak alleen ’s ochtends en aan het eind van de middag, en zijn meestal op maandag dicht; de dienst voor toerisme bij de Plaza Mayor geeft een actueel overzicht. Musea zijn eveneens vaak op maandag gesloten. Eten gaat op zijn Spaans, met de lunch rond twee uur en het avondeten pas na negen. In de zomer is het overdag heet op de rots, dus loop langs de rivier in de vroege ochtend of de avond.

Accommodatie in Zamora

Zamora heeft een klein en betaalbaar hotelaanbod. Het mooiste adres is de Parador de Zamora, in een vijftiende-eeuws paleis met een binnenplaats vol zuilen, midden in de oude stad. Daarnaast zijn er middenklassehotels rond de Plaza Mayor en langs de Avenida Portugal, en kleine pensions en appartementen in de historische straatjes. Kom je met de auto, kies dan een hotel met eigen parkeergelegenheid, want in de oude stad is parkeren lastig. Een kamer vind je doorgaans zonder moeite, met één uitzondering: in de Goede Week is alles maanden van tevoren volgeboekt.

Restaurants in Zamora

De keuken van Zamora is landelijk en stevig. Het bekendste gerecht is arroz a la zamorana, een rijstschotel met varkensvlees en paprika die je in de winter overal op de kaart ziet staan. Ook typisch is bacalao a la tranca, kabeljauw met knoflook en gedroogde paprika. Verder eet je hier goed geroosterd lam en dikke stoofpotten. De trots van de streek is de queso zamorano, een stevige schapenkaas met beschermde herkomstbenaming. Drink er een krachtige rode wijn bij uit het nabije Toro.

• El Rincón de Antonio: Verfijnd restaurant vlak bij de Plaza Mayor, met een moderne draai aan de streekkeuken; reserveren aanbevolen.
• Restaurante Casa Mariano: Klassiek adres voor geroosterd lam en vlees van de houtoven.
• La Rúa: Gemoedelijk restaurant aan de oude hoofdstraat, met streekgerechten en een goede wijnkaart.
• Bar Lobo: Populaire tapasbar in de straten rond de Plaza Mayor, druk met locals.
• Los Caprichos de Meneses: Bekende tapasbar met creatieve pinchos en Zamoraanse kaas.
• Parador de Zamora: Restaurant in het paleishotel, voor wie de regionale keuken in een historische zaal wil eten.

Dagtrips vanuit Zamora

Salamanca

Salamanca ligt op ongeveer vijfenzestig kilometer en is met de auto of de bus in een klein uur te doen, wat het de meest voor de hand liggende dagtrip maakt. De stad heeft een van de mooiste Plaza Mayores van Spanje en een universiteit uit de dertiende eeuw, waarvan de gevel een geliefde puzzel is: wie de verborgen kikker weet te vinden, brengt volgens de overlevering geluk. Het hele centrum, opgetrokken in goudkleurige zandsteen, staat op de werelderfgoedlijst.

Valladolid

Valladolid ligt op zo’n vijfennegentig kilometer en is over de A-11 in ruim een uur te rijden. Met de bus ben je er in een kleine anderhalf uur; de trein is hier geen handige optie, want directe verbindingen zijn er nauwelijks. De hoofdstad van Castilië-León heeft het Museo Nacional de Escultura met zijn beschilderde houten beelden, de onvoltooide kathedraal van Juan de Herrera en de eerste gearcadeerde Plaza Mayor van Spanje. Voor liefhebbers van geschiedenis zijn ook de huizen van Cervantes en Columbus de moeite waard.

León

Leon ligt op ongeveer honderdveertig kilometer, zo’n anderhalf uur rijden naar het noorden. Het hoogtepunt is de gotische kathedraal, die zoveel glas-in-loodramen heeft dat de muren nauwelijks meer bestaan; op een zonnige dag staat het hele interieur in kleur. Daarnaast zijn er de romaanse basiliek van San Isidoro met haar beschilderde koningspantheon en een gebouw van Gaudí. Een lange dag, maar de moeite waard.

Arribes del Duero

Ten westen van Zamora snijdt de Duero zich diep in het graniet en vormt de rivier over tientallen kilometers de grens met Portugal. Dat gebied heet de Arribes del Duero: steile kloven van honderden meters diep, met gieren die boven de rotswanden cirkelen en kleine granieten dorpjes. Je kunt er wandelen, uitzichtpunten aandoen bij plaatsen als Fermoselle, of een boottocht door de kloof maken. Met de auto ben je in een uur bij de eerste uitzichtpunten.

Conclusie

In Zamora hoef je nergens te reserveren en nergens in de rij te staan. De terrassen aan de Plaza Mayor zitten vol met inwoners in plaats van bezoekers, en het eten en de kaas van de streek zijn uitstekend. Hou je van middeleeuwse steen en van stilte, dan zit je hier goed; zoek je museumzalen en nachtleven, dan kun je beter doorrijden naar Salamanca. Kom je voor de monumenten, dan red je de stad in een dag: de kathedraal, het kasteel, een paar kerken en aan het eind van de middag de brug. Blijf je twee dagen, dan heb je tijd voor een rustige kerkenronde en een dagtrip naar Salamanca of de kloven van de Arribes del Duero. Vermijd juli en augustus, tenzij je tegen dertig graden op een rots kunt.

Veelgestelde Vragen