Mooiste bezienswaardigheden in Santiago de Compostela - Wat te doen in Santiago de Compostela?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Santiago de Compostela

Santiago de Compostela ligt verstopt in het groene noordwesten van Spanje en is het eindpunt van de Camino. Wie er na weken lopen aankomt, ploft meestal eerst neer op het Plaza del Obradoiro voor de kathedraal. Maar ook zonder rugzak werkt deze stad: een compact middeleeuws centrum van granieten gevels, kasseien en kloosters, vlakbij een markthal die hardop laat horen waarom de Galicische keuken zo’n goede naam heeft.

Inleiding tot Santiago de Compostela

Santiago de Compostela is de hoofdstad van Galicië en draait om twee dingen: de kathedraal en de pelgrims die er al ruim duizend jaar op af komen. Het bouwwerk is een mengeling van een romaanse kern uit 1075 en een barokke buitenkant uit de achttiende eeuw. De Camino, het netwerk van routes dat hier uitkomt, kreeg in 1993 de UNESCO-status.

De oude binnenstad zelf staat sinds 1985 op de UNESCO-lijst. Je loopt door smalle straten langs granieten gevels, romaanse kerken, kloostertuinen en pleinen waar pelgrims, studenten en toeristen door elkaar lopen. Santiago is ook een universiteitsstad: de Universidade de Santiago de Compostela bestaat sinds 1495 en zorgt voor het deel van het straatbeeld dat nog onder de dertig is. Het samenspel van religie, geschiedenis en eten maakt de stad een vol weekendprogramma.

Achtergrond en geschiedenis van Santiago de Compostela

De geschiedenis begint in de negende eeuw. Volgens de overlevering zag een kluizenaar genaamd Pelayo rond 813 vreemde lichten in een veld bij de huidige stad. Bisschop Teodomiro onderzocht het en concludeerde dat hier de tombe van de apostel Jakobus de Meerdere (Santiago in het Spaans) lag. Koning Alfonso II van Asturië liet er een kapel bouwen, en uit die kapel groeide de kathedraal. Het nieuws verspreidde zich snel door christelijk Europa en de eerste pelgrims trokken naar Galicië. In de middeleeuwen werd Santiago, samen met Rome en Jeruzalem, een van de drie grote christelijke bedevaartsoorden van Europa.

Door de eeuwen heen werd Santiago ook een gewone stad met universiteit en bestuur. De oprichting van de universiteit aan het einde van de vijftiende eeuw trok geleerden en studenten uit heel het schiereiland. De bedevaart bleef de eeuwen door bestaan, al fluctueerden de aantallen flink. De grote heropleving kwam in de jaren tachtig en negentig: kwamen er in 1985 nog enkele honderden pelgrims per jaar binnen, vandaag passeren meer dan vierhonderdduizend mensen jaarlijks de Pilgrim’s Office. Die heropleving zet de stad in toeristisch opzicht stevig op de kaart.

De top 10 bezienswaardigheden in Santiago de Compostela

Catedral de Santiago de Compostela

De kathedraal is het ankerpunt van de stad. De bouw begon in 1075 op de plek van het vermeende graf van de apostel Jakobus. De romaanse kern is grotendeels intact, met als hoogtepunt de Pórtico de la Gloria, het beeldhouwwerk dat Maestro Mateo in 1188 voltooide. De westgevel, de Fachada del Obradoiro, kreeg tussen 1738 en 1750 een barokke jas door Fernando de Casas Novoa. De twee torens steken meer dan zeventig meter boven het Plaza del Obradoiro uit.

Binnen kun je het zilveren beeld van de apostel achter het altaar omhelzen, een gebaar dat pelgrims traditioneel maken op het eind van hun tocht. Onder het altaar ligt volgens de overlevering het gebeente van Jakobus. Tijdens bijzondere missen zwiert de Botafumeiro, een wierookbrander van ruim vijftig kilo, aan een touwconstructie door het transept. Het ritueel dateert uit de middeleeuwen en is, ook als je niet religieus bent, een opvallend stuk choreografie.

Bezoekdetails: De kathedraal is dagelijks geopend. Gratis toegang voor de kerkruimte; aparte tickets voor museum, crypte en daktour. De Pilgrimsmis wordt elke dag om 12:00 uur gehouden.

Plaza del Obradoiro

Het Plaza del Obradoiro is het centrale plein van Santiago. Vier gebouwen bakenen het rechthoek af: aan de oostzijde de kathedraal, tegenover haar het Hostal de los Reyes Católicos (een voormalig koninklijk hospitaal uit de zestiende eeuw, vandaag een vijfsterren parador), het Palacio de Rajoy (stadhuis) en het Colegio de San Jerónimo.

Voor pelgrims is dit de plek waar ze hun rugzak laten zakken na de laatste stap. Het is dan ook normaal om hier mensen te zien huilen, foto’s maken of gewoon stilletjes naar de gevel staren. Tip: kom vroeg in de ochtend. Het graniet kleurt warm goud bij zonsopgang en het plein is dan vrijwel leeg.

Bezoekdetails: Het plein is altijd vrij toegankelijk. Vroege ochtend of late avond geeft de minste mensen en het beste licht.

Mercado de Abastos

De Mercado de Abastos is de grootste markt van Galicië en de plek waar je in een half uurtje begrijpt waarom Galicische gastronomie zo’n reputatie heeft. De markt opende in 1941, beslaat een heel stadsblok en draait om lokale vissers en boeren die hun spullen rechtstreeks aanvoeren.

De visafdeling is het bezoek waard, ook als je niet komt om te kopen: percebes (zeepokken), mejillones (mosselen), navajas (zwaardscheden), chipirones (kleine inktvis) en pulpo in alle maten. Rondom de hallen zitten bars en restaurantjes die marktproducten direct verwerken; sommige kraampjes binnen de markt koken zelfs wat je net hebt gekocht. Ga niet te laat, want na het middaguur loopt het hard leeg.

Bezoekdetails: Open van maandag tot en met zaterdag, van vroeg in de ochtend tot ongeveer 14:00 uur. Gesloten op zondag. Gratis toegang. Kom vroeg voor de beste selectie en sfeer.

Parque de la Alameda

De Parque de la Alameda is het stadspark, aangelegd in de negentiende eeuw op een heuvelrug ten zuiden van de oude stad. De wandelroute Paseo de la Herradura geeft het bekende uitzicht op de torens van de kathedraal, met op de voorgrond eikenbomen en camelia’s.

In het park staan diverse standbeelden, waaronder dat van de twee zussen (Las Marías), twee bekende Santiago-figuren uit de twintigste eeuw, en een beeld van de Galicische dichteres Rosalía de Castro. In het voorjaar, als de camelia’s bloeien, kleurt het park roze en wit. Op zondagochtend zit het vol met lokale gezinnen op de terrassen, wat een goede graadmeter is voor de plek die het park inneemt in het stadsleven.

Bezoekdetails: Het park is altijd en gratis toegankelijk. Goed in te plannen als ochtendwandeling of pauze tussen het sightseeing door.

Mosteiro de San Martiño Pinario

Na de kathedraal is het Mosteiro de San Martiño Pinario het grootste religieuze complex van de stad. De oorsprong gaat terug tot de tiende eeuw, maar de huidige schaal dateert uit de zestiende tot achttiende eeuw. De westgevel aan de Praza da Inmaculada grenst direct aan de kathedraal en geeft een goed idee van de omvang van het complex.

Binnen vind je de barokke kloosterkerk met vergulde altaarstukken, twee kloostertuinen en een museum met religieuze kunst en artefacten uit de benedictijnerorde. Een deel van het klooster doet nu dienst als seminarie en als hotel, wat een bezoek aan de interieurs wat ongewoon maakt: je loopt regelmatig langs een receptiebalie of een hotelgast.

Bezoekdetails: Het museum is open van dinsdag tot en met zondag. Betaalde toegang voor het museumgedeelte; de kerk is soms vrij toegankelijk. Check actuele openingstijden bij aankomst.

Museo das Peregrinacións

Het Museo das Peregrinacións e de Santiago gaat over de geschiedenis van de Camino en de christelijke bedevaart in bredere zin. Het zit in een gerestaureerd gebouw aan de Praza das Praterías, vlak bij de kathedraal, en behandelt het pelgrimage-fenomeen met kunst, artefacten, kaarten en interactieve installaties.

De collectie omvat middeleeuwse sculpturen, pelgrimsinsignes (de bekende jakobsschelp), manuscripten en religieuze voorwerpen. Bijzonder bruikbaar zijn de zalen over de verschillende Camino-routes en de praktijk van het pelgrimeren door de eeuwen heen: hoe pelgrims reisden, sliepen en wat ze meenamen. Voor wie de Camino zelf wil lopen of net heeft gelopen, geeft het museum de historische context die op de route zelf vaak ontbreekt.

Bezoekdetails: Open van dinsdag tot en met zondag. Betaalde toegang; gratis op bepaalde dagen voor EU-burgers. Plan minstens anderhalf uur voor een grondig bezoek.

Praza da Quintana

De Praza da Quintana ligt aan de oostzijde van de kathedraal en is rustiger dan het drukkere Obradoiro. Het plein wordt aan twee zijden begrensd door de zuidgevel van de kathedraal en de hoge muren van het klooster van San Paio de Antealtares. Een brede trap deelt het plein in twee niveaus: Quintana de Vivos boven en Quintana de Mortos beneden (vroeger een begraafplaats).

In de avond spelen er regelmatig straatmuzikanten op de gaita, de Galicische doedelzak; de hoge stenen muren geven het geluid extra resonantie. De Puerta Santa van de kathedraal komt op dit plein uit. Die deur gaat alleen open in een Año Santo, het jaar waarin de feestdag van Jakobus (25 juli) op een zondag valt. In zo’n jaar komen extra grote aantallen pelgrims naar de stad.

Bezoekdetails: Het plein is altijd en gratis toegankelijk. Kom in de avond voor de beste sfeer.

Colexiata de Santa María do Sar

De Colexiata de Santa María do Sar is een romaanse kerk uit de twaalfde eeuw, op zo’n tien minuten lopen van de oude stad. Het bijzondere is technisch: de zuilen van de middenbeuk staan duidelijk scheef. Of dat komt door verzakking van de fundering of door bewuste constructie om de druk van de gewelven op te vangen, is nog steeds onderwerp van discussie tussen historici.

Het interieur is rustig, met weinig toeristen en een nadruk op de bouwkundige details. Een klein aangrenzend museum bewaart romaanse sculpturen en kapitelen, waaronder werken die worden toegeschreven aan Maestro Mateo, dezelfde beeldhouwer die in 1188 de Pórtico de la Gloria in de kathedraal voltooide. De kerk staat in een tuin met een romaanse kloostergang.

Bezoekdetails: Open van maandag tot en met zaterdag. Kleine entreeprijs voor het museum. Reken op dertig tot vijfenveertig minuten.

Cidade da Cultura de Galicia

De Cidade da Cultura de Galicia staat op de heuvel Monte Gaiás, aan de rand van Santiago. Het complex is ontworpen door de Amerikaanse architect Peter Eisenman en werd in 2011 gedeeltelijk geopend, na meer dan tien jaar bouwen en een fors overschreden budget. Zes gebouwen met golvende stenen daken verwijzen naar het heuvellandschap van Galicië.

Vandaag zitten er een bibliotheek, een archief, een filmarchief en wisselende tentoonstellingen van hedendaagse kunst. Het complex wordt ook gebruikt voor congressen en concerten. Los van het programma is het project interessant als architectonisch verhaal; het debat over schaal, nut en overschrijdingen maakt er een geschikte casestudy van als je geïnteresseerd bent in cultuurinvesteringen met publiek geld. Het dak biedt een panoramisch uitzicht over Santiago en het achterland.

Bezoekdetails: Open van dinsdag tot en met zondag. Toegang tot het complex is gratis; voor sommige tentoonstellingen worden tickets verkocht. Bereikbaar per bus of taxi vanuit het centrum.

Convento de San Francisco

Het Convento de San Francisco gaat terug op het verhaal dat Franciscus van Assisi rond 1213 de Camino de Santiago liep en in de stad als pelgrim aankwam. Volgens die overlevering stichtte hij hier een klooster. Of het verhaal feitelijk klopt, valt te betwisten, maar de associatie met Franciscus blijft een vast onderdeel van de identiteit van de plek.

De huidige bouw dateert grotendeels uit de achttiende en negentiende eeuw en bestaat uit een kerk, kloostergangen en een museum. In het museum is religieuze kunst te zien en, opvallend genoeg, een groep mummies die bij opgravingen onder het complex werd gevonden. Het klooster grenst aan de Parque de la Alameda, dus het is makkelijk te combineren met een wandeling daar. De franciscanen zijn nog actief aanwezig.

Bezoekdetails: De kerk is gratis toegankelijk. Het museum heeft betaalde toegang en is op doordeweekse dagen open. Combineer het bezoek met een wandeling door de aangrenzende Alameda.

Reistips voor Santiago de Compostela

Het centrum is compact: in twee à drie dagen zie je de meeste bezienswaardigheden. Trek schoenen aan die je een hele dag op kasseien volhouden. Een regenjas of paraplu pak je sowieso in, ook in juli; Santiago staat bekend als een van de natste steden van Spanje. Het voordeel daarvan is dat de zomers hier zelden boven de dertig komen, waar het binnenland van Spanje al lang ronkt.

Boek vroeg als je gaat in juli of augustus, in een Año Santo of rond de feestdag van Jakobus (25 juli). De stad zit dan bomvol. Openbaar vervoer heb je in de stad zelf nauwelijks nodig. Voor dagtrips naar Finisterre of de Rías Baixas is een huurauto het handigst; lokale bussen rijden er ook, maar dwingen meer planning af.

Accommodatie in Santiago de Compostela

Santiago heeft accommodatie in alle prijsklassen, van pelgrimsherbergen (albergues) tot vijfsterrenhotels. Het bekendste adres is het Parador Hostal de los Reyes Católicos op het Plaza del Obradoiro: een voormalig koninklijk hospitaal uit de zestiende eeuw, vandaag een van de duurste paradores van Spanje. In de middenklasse zijn er ruim voldoende hotels en b&b’s, zowel in de oude stad als in het modernere deel daarbuiten. Pelgrims met een Compostelabewijs kunnen onder bepaalde voorwaarden gratis overnachten in de historische hospedería van de kathedraal, een traditie die teruggaat tot de middeleeuwen.

Restaurants en Galicische keuken

De Galicische keuken leunt zwaar op zee- en landproducten van eigen bodem, en dat proef je in vrijwel elk restaurant in de stad. Vijf adressen die het weekend dragen:

• Casa Marcelo (Rúa das Hortas 1) — Een Michelin-ster voor de creatieve, Aziatisch geïnspireerde keuken van chef Marcelo Tejedor. Geen tafels reserveren, je komt aan de bar.
• O Dezaseis (Rúa de San Pedro 16) — Een lokale favoriet voor traditionele Galicische gerechten, met focus op verse vis en schaaldieren van de markt. Warm en informeel, grote porties.
• Abastos 2.0 (Praza de Abastos, Caseta 13-18) — Een rijtje voormalige marktkraampjes in de Mercado de Abastos, waar chef Iago Castrillón verse marktproducten verwerkt tot kleine, verfijnde gerechten. Geen kaart; je krijgt wat er die ochtend binnenkwam.
• A Tulla (Rúa do Entremuro 8) — Traditioneel Galicisch restaurant in de oude stad, bekend om de pulpo a la gallega, lacón en empanada. Eerlijke prijzen, kleine zaak, vaak vol.
• Bierzo Enxebre (Rúa da Raíña 3) — Bodega en tapasbar in het historische centrum, met een uitgebreide wijnkaart en Galicische tapas. De combinatie Albariño en zeevruchten werkt hier goed.

Dagtrips vanuit Santiago de Compostela

Finisterre en de Costa da Morte

Finisterre, in het Galicisch Fisterra, ligt zo’n negentig kilometer ten westen van Santiago aan de Costa da Morte. In de oudheid gold dit als het einde van de wereld, en zelfs nu staan op de kaap nog wandelaars naar de Atlantische Oceaan te staren. Sommige pelgrims verbranden er hun wandelschoenen als symbolisch sluitstuk. De Costa da Morte heeft daarnaast vuurtorens, verlaten stranden en kleine vissersdorpjes. Bereikbaar per bus of auto.

Lugo

Lugo, op minder dan een uur rijden, bezit de best bewaard gebleven Romeinse stadsmuur ter wereld. De muur, gebouwd in de derde en vierde eeuw na Christus, omsluit het hele historische centrum en is volledig begaanbaar over een wandelpad van bijna drie kilometer. UNESCO erkende de muur in 2000. Daarnaast heeft Lugo een kathedraal, pleinen met genoeg terrassen en een sterke eetcultuur met eigen specialiteiten zoals het rundvlees uit de provincie.

A Coruña

Op zestig kilometer ten noorden van Santiago ligt A-Coruna, de havenstad met de UNESCO Toren van Hercules (de oudste werkende Romeinse vuurtoren ter wereld), de bekende witte glazen galerías langs de havenboulevard, twee stadstranden en de Plaza de María Pita. Met de cercanías-trein ben je in vijfendertig minuten in het centrum.

Rías Baixas

De Rías Baixas zijn de zeearmen ten zuiden van Santiago, en het kerngebied van de Albariño-druif. De ría’s zien er fjordachtig uit, omzoomd door groene heuvels, wijngaarden en vissershavens. Cambados is het centrum van de Albariño-cultuur, met een historisch centrum dat een ochtend vult. Pontevedra heeft een autovrij oud centrum met granieten arcades en pleinen. Combineer een dagtrip met een wijnhuisbezoek (Bodegas Martín Códax in Cambados is een gangbare keuze) en lunch aan de ría.

Conclusie

Santiago is geen stad waar je doorheen rent voor je tien hoofdpunten. Het werkt beter om twee à drie dagen te nemen, één ochtend voor de kathedraal en het museum, één voor de markt en de Alameda, en een derde voor een dagtrip. De combinatie van middeleeuwse architectuur, een levende pelgrimspraktijk en een keuken die zwaar leunt op de Atlantische Oceaan, geeft de stad een eigen karakter, ver verwijderd van het Spanje van paella en zonnige terrassen.

Veelgestelde vragen over Santiago de Compostela